ការស្រាវជ្រាវថ្មីដែលត្រូវបានចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី Nature Communications បានបង្ហាញថាភពអង្គារជួបប្រទះនូវកំណែទម្រង់មូលដ្ឋាននៃវដ្ត Dungey ដែលជាដំណើរការមួយដែលពីមុនត្រូវបានគេសង្កេតឃើញជាចម្បងនៅលើផែនដី។ យន្តការនេះ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការតភ្ជាប់ឡើងវិញនៃខ្សែដែនម៉ាញេទិក គឺជាកត្តាទទួលខុសត្រូវក្នុងការបង្កើនល្បឿនភាគល្អិតដែលមានបន្ទុកដែលបង្កើតជាពន្លឺអូរ៉ូរ៉ា (auroras)។

ខុសពីផែនដី ដែលមានដែនម៉ាញេទិកសកលដែលបង្កើតឡើងដោយស្នូលរបស់វា ភពអង្គារមានតំបន់សំបកភពដែលមានម៉ាញេទិកខ្លាំងក្លាដែលបានបង្កើតឡើងកាលពីវាល់លានឆ្នាំមុន។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញថាដែនម៉ាញេទិកមូលដ្ឋានទាំងនេះសម្រួលដល់ដំណើរការខ្នាតតូចដូចគ្នាដែលជំរុញឱ្យមានពន្លឺអូរ៉ូរ៉ានៅប៉ូលរបស់ផែនដី។ តាមរយៈការវិភាគទិន្នន័យពីយានអវកាស MAVEN—ជាពិសេសដោយប្រើឧបករណ៍វាស់ដែនម៉ាញេទិក (Magnetometer), ឧបករណ៍វិភាគអេឡិចត្រុងខ្យល់ព្រះអាទិត្យ (Solar Wind Electron Analyzer) និងឧបករណ៍សមាសធាតុអ៊ីយ៉ុងកម្ដៅ និងលើសកម្ដៅ (STATIC)—អ្នកស្រាវជ្រាវអាចធ្វើផែនទីលំហូរផ្លាស្មា និងចរន្តអគ្គិសនីដែលទាក់ទងនឹងការបង្ហាញពន្លឺទាំងនេះ។

Advertisement

Shaosui Xu ដែលជាអ្នកនិពន្ធនាំមុខនៃការសិក្សានេះ និងជារូបវិទូនៅសាកលវិទ្យាល័យកាលីហ្វ័រញ៉ា ប៊ឺកលី (University of California, Berkeley) បានកត់សម្គាល់ថា ទោះបីជាការតភ្ជាប់ម៉ាញេទិកត្រូវបានគេដឹងថាកើតឡើងនៅលើភពអង្គារក៏ដោយ ក៏វត្តមាននៃវដ្តស្រដៀងនឹង Dungey គឺជារឿងដែលមិននឹកស្មានដល់។ ការរកឃើញនេះផ្តល់នូវការយល់ដឹងដ៏សំខាន់អំពីរបៀបដែលបរិស្ថានព្រះអាទិត្យមានអន្តរកម្មជាមួយបរិយាកាសភពអង្គារ ដែលជាកត្តាដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការរៀបចំផែនការរុករកភពនេះដោយមនុស្សយន្ត និងមនុស្សនាពេលអនាគត។

ទោះបីជាបេសកកម្ម MAVEN បានបញ្ចប់ជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី 3 ខែមិថុនា ឆ្នាំ 2025 បន្ទាប់ពីការបាត់បង់សញ្ញាជាមួយយានអវកាសក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ 2024 ក៏ដោយ ក៏ទិន្នន័យដែលប្រមូលបាននៅតែបន្តផ្តល់នូវទស្សនៈថ្មីៗអំពីការវិវត្តនៃភព។ Shannon Curry ដែលជាអ្នកស៊ើបអង្កេតសំខាន់របស់ MAVEN នៅសាកលវិទ្យាល័យកូឡូរ៉ាដូ ប៊ូឌឺ (University of Colorado Boulder) បានបញ្ជាក់ថា ការរកឃើញនេះផ្លាស់ប្តូរការយល់ដឹងផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រអំពីពន្លឺអូរ៉ូរ៉ានៅលើភពអង្គារ និងគូសបញ្ជាក់ពីដំណើរការរូបវិទ្យាដែលចែករំលែករវាងផែនដី និងភពអង្គារ ទោះបីជាមានផ្លូវវិវត្តន៍ខុសគ្នាក៏ដោយ។

ប្រភព៖ NASA